Het historische verhaal

In de nacht van 5 op 6 februari 1945 vertrok een van de laatste transporten van Amsterdam naar Westerbork. In een Duitse vrachtwagen, een zogenaamde Opel Blitz, zaten ongeveer veertig Joodse gevangenen die daarvoor ondergedoken hadden gezeten. Zij werden bewaakt door de Grüne Polizei. De vrachtwagen reed via de Veluwe en de dijk tussen Deventer en Zwolle naar Westerbork.  
 
Op de dijk bij Wijhe werd de Duitse vrachtwagen rond 05.30 uur door een Brits jachtvliegtuig, een zogenaamde Mosquito, aangezien voor een wapentransport. Dit was ter hoogte van de mandenmakerij van de familie Witholt, in de buurt van waar zich nu de rotonde naar de Omloop bevindt. Maar liefst twee keer doorzeefde de vliegtuigbemanning de vrachtwagen met kogels, zowel van voren als van achteren. Met fatale gevolgen… zeven Joodse inzittenden overleden aan hun verwondingen. Ook de SS-chauffeur werd gedood, over de andere bewakers is niets bekend.  

Na de beschieting konden veel Joodse gevangenen vluchten. Sommigen van hen waren gewond. Duitse soldaten uit Wijhe kwamen hun kameraden helpen, maar tegen de tijd dat ze aankwamen, waren de meeste gevangenen al verdwenen. Eerst werden de doden en gewonden afgevoerd, daarna begon de zoektocht. Het is bekend dat één vrouw opnieuw gearresteerd is. Dankzij de hulp van de bevolking van Wijhe, Raalte, Zwolle en omstreken konden de meeste inzittenden echter ontkomen.

Het verhaal van Ronnie Groenteman 
Historicus G.J. Veerman schrijft in het boek Wijhe voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, deel 3 dat na de beschieting vier vrouwen en twee kinderen hulp zochten bij een boerderij in de omgeving. Een van de kinderen, van wie door Veerman geen naam wordt genoemd, was gewond aan zijn voet. Een evacué, die ook op de boerderij verbleef, werd naar het dorp gestuurd om een dokter te halen, maar kwam met een Duitse arts en Duitse soldaten terug, die beide kinderen meenamen. Wat er hierna met de kinderen gebeurd is, wordt in het boek van Veerman niet duidelijk. Volgens de schrijver zijn ze nooit meer teruggevonden.  

Toevallig duiken in andere bronnen ook twee kinderen op, van wie er één ook gewond was aan zijn voet: hij miste zijn kleine teen. De naam van dit jongetje is wél bekend: Ronnie Groenteman. Volgens historicus Anton Heijmerikx en de Collectie Overijssel is hij na de beschieting naar het noodziekenhuis in Zwolle gebracht en werd hij daarna opgevangen door het Zwolse gezin Van Aalderen. Zij noemden hem Ernst, omdat de situatie zo ernstig was. Pas na de oorlog werd duidelijk dat de naam van het jongetje eigenlijk Ronnie was. Hij kon toen worden herenigd met zijn ouders, die de oorlog als onderduikers hadden overleefd.